BÁO LAO ĐỘNG: VĂN THƠ ĐỒNG BẰNG CÒN “NGHẸN” ĐẾN BAO GIỜ?

Kỳ thi thơ ĐBSCL lần trước (do Hội VHNT TP Cần Thơ đăng cai tổ chức) bị “nghẹn” bởi bài thơ Trăng nghẹn. Ba năm sau, kỳ thi thơ ĐBSCL năm 2012 do Hội VHNT Sóc Trăng tổ chức, cũng bị “nghẹn” khi đến nay vẫn còn ở giai đoạn “tranh cãi”. Rồi cuộc thi bút ký văn học ĐBSCL do Hội VHNT Bạc Liêu tổ chức cũng “lùm xùm”. Còn ở Long An thì không tìm được người phụ trách tờ báo văn nghệ của Hội VHNT Long An. Văn thơ đồng bằng còn “nghẹn” đến bao giờ?

Nhân dịp Ngày Báo chí Cách mạng VN vừa qua, Ban Biên tập tờ Văn Nghệ Long An (VNLA - thuộc Hội VHNT Long An) có mời người viết về dự họp mặt với tư cách cộng tác viên. Trước khi vào họp mặt, bên bàn nước, những nhà văn, nhà thơ “lão thành” ở Long An tỏ ra trăn trở trước vụ “lùm xùm” đang diễn ra ở cuộc thi thơ ĐBSCL năm 2012 do Hội VHNT Sóc Trăng đăng cai tổ chức.

Cuộc thi được phát động từ tháng 4.2012, lẽ ra phải kết thúc vào đầu năm 2013, nhưng đến nay mới chọn được 11 tác phẩm vào vòng chung khảo. Thế nhưng, ngay khi 11 tác phẩm nói trên được công bố, trong giới văn nghệ ĐBSCL lại một phen bàn tán xôn xao. Theo nhà thơ - nhà nghiên cứu Lê Xuân, trong 11 bài vào chung khảo có đến 4 bài phạm quy (đã được đăng trước đó hoặc “đạo văn”) và 1 bài phản cảm.

Các anh chị nhắc lại những chuyện “lùm xùm” ở cuộc thi thơ ĐBSCL trước đó do Hội VHNT TP Cần Thơ đăng cai tổ chức khi bài thơ Trăng nghẹn bị “bật” khỏi giải nhất. Rồi cuộc thi bút ký văn học ĐBSCL do Hội VHNT Bạc Liêu đăng cai tổ chức cách đây vài năm cũng “lùm xùm” không kém về cách chọn tác phẩm trao giải. Bây giờ khi hỏi tên các bài thơ, truyện ngắn, bài ký đoạt giải ở các kỳ thi khu vực ĐBSCL đã qua, rất ít người trong giới văn nghệ ĐBSCL còn nhớ.

Câu chuyện “trà dư tửu hậu” rồi cũng qua, cuộc họp mặt bắt đầu. Sau lời chúc mừng, Tổng biên tập (TBT) tờ VNLA – ca sĩ Công Toại – có đôi lời “tự sự”. Theo ca sĩ Công Toại, việc anh trở thành TBT tờ VNLA (cách đây khoảng nửa năm) có làm nhiều anh em trong giới văn nghệ tỉnh nhà bất ngờ. Thông thường, người phụ trách tờ báo văn nghệ địa phương phải là giới “văn thơ” (nhà văn hoặc nhà thơ) và có kinh nghiệm làm báo. Trong khi anh Công Toại là ca sĩ, sau là Giám đốc Trung tâm Văn hóa, anh chưa từng làm báo. Hiện anh là Chánh văn phòng Sở VHTTDL Long An, “nghề” TBT chỉ là kiêm nhiệm.

Việc một người làm “trái nghề” (như nhà giáo đi làm báo chẳng hạn) không phải là chuyện lạ và cũng không ít người rất thành công dù làm trái nghề. Tờ VNLA sau 2 kỳ tái bản do ca sĩ Công Toại làm TBT đã để lại ít nhiều dấu ấn, được anh em VNLA đánh giá tốt. Vấn đề cần bàn ở đây là việc anh trở thành TBT tờ VNLA là do trong BCH Hội VHNT Long An chỉ còn duy nhất mình anh đủ điều kiện đảm nhận công việc này. Những nhà văn, nhà thơ từng lâu năm phụ trách tờ VNLA đều đã nghỉ hưu, trong khi không có lực lượng kế thừa. Đã có gần 30 năm, Hội VHNT Long An không có thêm hội viên Hội Nhà văn VN nào. Khi các anh chị lớp nhà văn trưởng thành sau ngày thống nhất đất nước đều đã về nghỉ vì lớn tuổi, phía sau họ là khoảng trống mênh mông về hoạt động văn học. Trong điều kiện đó, hoạt động văn học không im ắng, không “nghẹn” mới là chuyện lạ!

NGUYỄN PHẤN ĐẤU

LĐO

____________________

TOÀN CẢNH CUỘC THI THƠ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LẦN THỨ V ____________ Ngày 14/6: Chất lượng cuộc thi thơ ĐBSCL quá kém (KỲ 1) - BÙI CÔNG THUẤN: “NẾU BỎ TIÊU CHÍ CUỘC THI, THÌ CÓ VÀI BÀI ĐỌC ĐƯỢC LOẠI TRUNG BÌNH GỌI LÀ LẤY VĂN CÓ VẦN CÓ NHẠC ĐỂ DIỄN Ý”   - THI THƠ ĐBSCL: CẦN XEM LẠI NỘI DUNG PHẢN CẢM CỦA BÀI THƠ “TÔI ĐÃ TỪNG ĐẾN BIỂN”  “Ngoài nghi án tác phẩm  “Về đồng mùa nước nổi” (MS: 096A) vừa bị phát hiện có những sự giống nhau kỳ lạ với một bài thơ của nhà thơ Trịnh Bửu Hoài còn có một tác phẩm khác cũng “hơi có vấn đề”, đó là bài thơ “Tôi đã từng đến biển” (MS: 019E). Bài thơ này cũng đã đăng trên Tạp chí Văn nghệ Quân đội số cuối tháng 11-2012, như vậy có được (bị) xem là vi phạm thể lệ cuộc thi?”. - BÁO TIỀN PHONG: THƠ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG QUÁ KÉM?   - NHÀ THƠ TRỊNH BỬU HOÀI ĐẠO THƠ CỦA CHÍNH MÌNH DỰ THI HAY LÀ…? - VÀI Ý KIẾN VỀ 11 BÀI THƠ VÀO CHUNG KHẢO CUỘC THI THƠ ĐBSCL LẦN THỨ 5 - 2012 - 11 TÁC PHẨM VÀO VÒNG CHUNG KHẢO CUỘC THI THƠ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LẦN THỨ 5 _________________ Ngày 20/6 Lùm xùm chuyện thi thơ ĐBSCL: (KỲ 2) - TÀO LAO CHUYỆN ĐẠO VĂN: THAM KHẢO - SAO CHÉP – VÀ CỌP DÊ - THỂ LỆ CUỘC THI THƠ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LẦN THỨ V KHÔNG CÓ TIÊU CHÍ NGHỆ THUẬT - BAN TỔ CHỨC CUỘC THI THƠ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LẦN THỨ V (2012) LÀ NHỮNG AI? - LÊ XUÂN: NGHI VẤN VỀ ĐẠO THƠ ĐỂ DỰ THI THƠ ĐBSCL LẦN THỨ V _________________                                            Ngày 21/6 Nghi án đạo thơ cuộc thi thơ ĐBSCL (KỲ 3) - BỨC THƯ DÀI 4 TRANG CỦA TÁC GIẢ “VỀ ĐỒNG MÙA NƯỚC NỔI” CAO PHÚ CƯỜNG (AN GIANG) LÊN TIẾNG PHỦ NHẬN MÌNH ĐẠO THƠ   - PHÁT HIỆN THÊM MỘT BÀI THƠ CỦA CAO PHÚ CƯỜNG CÓ DẤÚ HIỆU ĐẠO THƠ TÁC GIẢ VƯƠNG THẢO   - CUỘC THI THƠ ĐBSCL LẦN THỨ V – 2012: KHÔNG HIỂU VÌ LÝ DO GÌ CHẬM CÔNG BỐ TÁC PHẨM LỌT VÒNG CHUNG KHẢO (Văn chương +). “Kết quả được công bố, nhiều ý kiến xì xầm, người khen kẻ chê. Không lâu sau, dư luận tại tiếp tục tranh luận về bài viết “Vài ý kiến về 11 bài thơ vào chung khảo Cuộc thi Thơ ĐBSCL (lần V-2012)” của nhà giáo Lê Xuân ở Cần Thơ. Có người khen bài này nhận định đúng, có người chê rằng ông Lê Xuân nói tầm phào”. ________________ Ngày 22/6 Tranh luận xung quanh cuộc thi thơ ĐBSCL lần V (KỲ 4) - LÊ XUÂN BỊ “XÁCH MÉ” KHI PHÊ BÌNH CUỘC THI THƠ ĐBSCL LẦN THỨ V - CAO MINH TÈO BÊNH VỰC KẺ ĐẠO THƠ CAO PHÚ CƯỜNG – TÁC GIẢ “VỀ ĐỒNG MÙA NƯỚC NỔI”   - NGHI NGỜ CHẤT LƯỢNG BAN CHUNG KHẢO CUỘC THI THƠ ĐBSCL LẦN V: 11 BÀI THƠ VÀO VÒNG CUỐI CÓ TỚI 4 BÀI PHẠM QUY (CHIẾM 36,3%) (Văn chương +). “Sau khi 11 bài thơ được công bố nhiều bạn đọc đã phát hiện chỉ có khoảng 5 bài đúng tiêu chí cuộc thi, còn 6 bài không đáp ứng tiêu chí, trong đó có 4 bài nghi là phạm quy… Song, tôi cũng có thể suy đoán có lẽ trong mấy trăm bài dự thi kia sẽ còn nhiều bài vi phạm quy chế? Vì mới công bố 11 bài thơ mà đã có tới 4 bài vi phạm (chiếm tỉ lệ 36,3%)”. ______________ Ngày 25/6 Cuộc thi thơ ĐBSCL lần V tiếp tục nóng (KỲ 5) - CAO PHÚ CƯỜNG ĐÃ CÓ THÂM NIÊN ĐẠO THƠ   - VÕ TẤN: VỀ Ý KIẾN TRAO ĐỔI CỦA CAO PHÚ CƯỜNG – TÁC GIẢ THƠ “ĐẠO”? - BÁO TUỔI TRẺ - THI THƠ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LẦN V: KHÔNG DÁM CÔNG BỐ BAN GIÁM KHẢO VÌ SỢ BỊ “NÉM ĐÁ”  “Chia sẻ về điều này, có nhà thơ nhận định: nên công bố thông tin về ban giám khảo như một cách tạo niềm tin và tôn trọng người dự thi. Trong khi đó, kèm theo danh sách 11 tác phẩm vào chung khảo, ban tổ chức kêu gọi “mong nhận được ý kiến phản hồi (nếu có) đến hết ngày 20-6-2013 trước khi công bố và trao giải cuộc thi”. Ðiều này mang hàm ý ban tổ chức (và có thể cả ban giám khảo) đang thiếu tự tin trong việc đánh giá tác phẩm dự thi, hay đây là cuộc thi cần ý kiến phản hồi theo lối khen - chê bình chọn?”. ___________________ Ngày 27/6: Thi thơ ĐBSCL vì đâu nên nỗi (KỲ 6) - TÁC GIẢ TẬP THƠ “CÚI CHIỀU NHẶT SÓNG” VI PHẠM CUỘC THI THƠ LẪN LUẬT XUẤT BẢN “Khi cuộc thi chưa công bố giải chính thức có nghĩa là chưa kết thúc. Còn phát giải ngày nào là tùy ban tổ chức. Rõ ràng việc in sách trong tháng 2.2012 là thời gian chưa kết thúc cuộc thi…. Mặt khác, khi in xong tập thơ lẽ ra theo Luật xuất bản trong vòng 10 ngày phải nộp lưu chiểu cho NXB Hội Nhà văn và Cục Xuất bản thẩm định. Nếu sau 10 ngày Cục Xuất bản không có ý kiến gì thì mới được phát hành. Tôi đã điện hỏi lại nhà văn Trung Trung Đỉnh (Giám đốc NXB Hội Nhà văn) thì cũng được trả lời như thế”. - BÁO SGGP: CUỘC THI THƠ ĐBSCL LẦN THỨ V: VÌ ĐÂU NÊN NỖI? - LẠI “TRẦN TÌNH” VỀ TÁC PHẨM PHẠM QUY - CAO PHÚ CƯỜNG – MỘT THẦY GIÁO CHUYÊN NGHIỆP “ĐẠO THƠ” _________________ Ngày 1/7: Thi thơ ĐBSCL hãi quá (KỲ 7): - BÁO TIỀN PHONG: ĐẠO THƠ TRONG CUỘC THI THƠ - LÝ SINH SỰ BÁO LAO ĐỘNG: AI MUA THƠ KHÔNG?  - ĐẠO THƠ TẠI CUỘC THI THƠ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LẦN THỨ V: GIỌT NƯỚC TRÀN LY - PHẠM XUÂN NGUYÊN: ĐẠO VĂN CHƯƠNG NGHỆ THUẬT, TẠI SAO? “Câu hỏi nhức nhối này lại được đặt ra khi cuộc thi thơ đồng bằng sông Cửu Long lần 5 lại có chuyện lùm xùm về việc đạo thơ trong bài dự thi.Đây không phải lần đầu tiên xảy ra chuyện này tại cuộc thi này và việc đạo này cũng không phải chỉ ở văn chương mới có”. ______________ Ngày 2/7: Thi thơ ĐBSCL có thể bị xóa bỏ (KỲ 8) - Nhà thơ Lê Thanh My, Phó chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT An Giang: - THI THƠ ĐBSCL: KẾT QUẢ CUỘC THI CÓ THỂ BỊ THAY ĐỔI, XÓA BỎ NẾU LÃNH ĐẠO ĐỊA PHƯƠNG CÓ Ý KIẾN   - BÁO LAO ĐỘNG: VĂN THƠ ĐỒNG BẰNG CÒN “NGHẸN” ĐẾN BAO GIỜ?  _____________ Ngày 10/7: Thi thơ ĐBSCL nên thế nào (KỲ 9) - NHẬT HUY - HỘI VĂN NGHỆ SÓC TRĂNG “TRỎ VÀO TRÁN” DẠY KHÔN 13 HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG CHẤM THƠ _____________ Ngày 11/7: Thi thơ ĐBSCL còn nhiều câu hỏi (KỲ 10) - VỤ LÙM XÙM THI THƠ ĐBSCL: LOẠI 2 TÁC PHẨM VI PHẠM _____________ Ngày 14/7: Thi thơ ĐBSCL trao giải đúp cho tác phẩm phạm quy (KỲ 11):  - NGUYỄN THANH HẢI – TÁC GIẢ PHẠM QUY, NẾU BIẾT NHỤC NÊN RÚT KHỎI GIẢI THƯỞNG CUỘC THI THƠ ĐBSCL KHI BỊ CHỦ TỊCH HỘI VĂN SÓC “XOA” ĐẦU “Những người dự thi, nếu xúc động hoàn toàn có thể khởi kiện ông Nhuần (chủ tịch hội Văn nghệ Xóc Trăng) vì tội xúc phạm tên tuổi, danh dự và nhân phẩm Nguyễn Thanh Hải, bởi những lý do trao giải rất buồn cười như sau: 1. Nhà thơ trẻ: Tác giả Nguyễn Thanh Hải sinh năm 1970, năm nay đã 44 tuổi, tóc cũng bạc rồi, nhiều chỗ khú khoắm rồi. Nay ông Văn Ngọc Nhuần gọi là nhà thơ trẻ theo kiểu xoa đầu “mày làm thơ còn non lắm con ạ” là rất thiếu hiểu biết, đểu cáng và là một sự xúc phạm cá nhân rất lớn”. - DANH SÁCH CÁC TÁC PHẨM ĐOẠT GIẢI TRONG CUỘC THI THƠ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LẦN THỨ 5 - THI THƠ ĐB SCL: DỄ ĐI ĐÊM MÓC NGOẶC VÌ VỪA CHẤM SƠ KHẢO VỪA CHẤM CHUNG KHẢO ____________ Ngày 15/7 Thi thơ ĐBSCL: BTC và BGK chia quà cho “gà” nhà (KỲ 12): - Tống Thị Ngọc Lan: THI THƠ ĐBSCL LẦN V: ĐẠP LÊN DƯ LUẬN, BẤT CHẤP TÁC PHẨM PHẠM QUY, BTC & BGK ĐÃ DÀNH CHỖ ĐẸP CHO CÁC “CON GÀ” CỦA MÌNH

________________

THI THƠ ĐBSCL: KẾT QUẢ CUỘC THI CÓ THỂ BỊ THAY ĐỔI, XÓA BỎ NẾU LÃNH ĐẠO ĐỊA PHƯƠNG CÓ Ý KIẾN

Nhưng đúng như bạn nói: chất lượng các tác phẩm dự thi đang chững lại. Nói do không có người giỏi thì không đúng, theo tôi, căn bản là chính sự bất cập về cách tôn vinh người đoạt giải ở các cuộc thi đã làm giảm lửa nhiệt tình đối với nhiều cây bút, giá trị phần thưởng vật chất lẫn tinh thần thấp đến mức không thể… thấp hơn được nữa. Nhiều cuộc thi không chỉ rất đơn điệu trong việc phát động mà ngay cả việc phát thưởng cũng mang tính “nội bộ”. Đặc biệt là sau giải thưởng, có đơn vị không in thành sách và càng hiếm đơn vị tổ chức bình luận, tôn vinh, quảng bá… Đó là chưa kể đến việc kết quả cuộc thi có thể bị thay đổi, bị xóa bỏ bất cứ lúc nào nếu lãnh đạo địa phương có ý kiến…

Nhà thơ Lê Thanh My, Phó chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT An Giang:

GIẢI THƯỞNG VĂN HỌC ĐANG RẤT CẦN MỘT MÔI TRƯỜNG VĂN HÓA

PN - Vì sao thời gian gần đây nhiều cuộc thi văn chương trên đất Chín Rồng thường diễn ra không suôn sẻ mà mới nhất, như Báo Phụ Nữ đã phản ánh, là sự cố “đạo thơ” tại cuộc thi thơ đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) lần thứ V do Hội Liên hiệp VHNT Sóc Trăng đăng cai tổ chức? Theo nhà thơ Lê Thanh My, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT An Giang, một trong những nguyên nhân có thể kể đến là do thiếu môi trường văn hóa…

• > Đạo thơ tại Cuộc thi Đồng bằng sông Cửu Long lần V: Giọt nước tràn ly

* Theo bà, vì sao nạn “đạo văn” ngày càng phổ biến tại các cuộc thi thơ?

Nhà thơ Lê Thanh My: Có lẽ do ảnh hưởng từ mặt trái của bùng nổ internet.

* Nhưng đã là ban giám khảo một cuộc thi thơ thì lẽ ra phải biết bài thơ đó đã được xuất bản thành sách như Trở lại đồng Tứ giác của vị cựu Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT An Giang.

- Những người cầm cân nẩy mực có thể không đọc hết được các tác giả, đơn vị tổ chức là nơi chịu trách nhiệm lọc lại những tác phẩm dự thi vòng chung khảo… Một vấn đề quan trọng là chúng ta thiếu văn hóa đọc, những người viết cũng ít đọc tác phẩm của nhau, trừ một vài tác phẩm có điều kiện quảng bá. Thời gian qua, ĐBSCL chưa tạo được nhiều “cầu nối” đưa người đọc đến với các sáng tác thơ-văn, đồng thời chưa tạo được môi trường tốt để những người làm văn chương “đến với nhau” một cách thường xuyên.

* Chẳng lẽ không có cách nào để “gạn đục, khơi trong”?

- Tất nhiên, có nhiều cách “lọc” khá hữu hiệu, ví dụ như việc công khai đăng những tác phẩm vào vòng chung khảo để độc giả phát hiện những vi phạm, ban tổ chức cũng có thể đối chiếu dựa trên phong cách sáng tác (đối với cây bút cũ), hoặc những nghi vấn từ sự đột biến về chất lượng của một tác phẩm (đối với cây bút mới)… Nhưng như đã nói ở trên, do thiếu “cầu nối” nên việc gạn đục khơi trong chưa mang lại hiệu quả cao. Với những địa phương có khuynh hướng mời ban giám khảo từ nơi khác về thì vấn đề này càng phức tạp hơn…

* Liên tiếp dính nhiều sự cố, chất lượng lại có chiều hướng sụt giảm, theo bà tới đây có nên tiếp tục duy trì cuộc thi thơ ĐBSCL?

- Các cuộc thi được ví như mảnh đất để người làm thơ có điều kiện phát huy, trau dồi, nâng cao tay nghề nên rất cần, nhất là ở vùng đất mới như ĐBSCL. Nhưng đúng như bạn nói: chất lượng các tác phẩm dự thi đang chững lại. Nói do không có người giỏi thì không đúng, theo tôi, căn bản là chính sự bất cập về cách tôn vinh người đoạt giải ở các cuộc thi đã làm giảm lửa nhiệt tình đối với nhiều cây bút, giá trị phần thưởng vật chất lẫn tinh thần thấp đến mức không thể… thấp hơn được nữa. Nhiều cuộc thi không chỉ rất đơn điệu trong việc phát động mà ngay cả việc phát thưởng cũng mang tính “nội bộ”. Đặc biệt là sau giải thưởng, có đơn vị không in thành sách và càng hiếm đơn vị tổ chức bình luận, tôn vinh, quảng bá… Đó là chưa kể đến việc kết quả cuộc thi có thể bị thay đổi, bị xóa bỏ bất cứ lúc nào nếu lãnh đạo địa phương có ý kiến…

Để cuộc thi có thể trụ lại được, quan trọng nhất là tạo ra môi trường “văn hóa giải thưởng”. Ở đó mối quan hệ giữa người dự thi, ban giám khảo, đơn vị tổ chức, nhà quản lý và người phê bình… được xây dựng trên nền tảng của sự bình đẳng-công khai-minh bạch và tôn trọng lẫn nhau.

* Xin cám ơn bà.

 Trần Chánh Nghĩa (thực hiện)

Báo Phụ nữ Online

TÁC GIẢ "HƯƠNG THẦM" - NHÀ THƠ PHAN THỊ THANH NHÀN THẤT LẠC MỘT VALI SON PHẤN

VALI ĐI NGA VỀ GIỜ LƯU LẠC PHƯƠNG NÀO? Các bạn ơi! Mình đã về đến nhà, nhưng cái vali trong đó có mấy cô gái Nga dưới dạng Matrioska, hai nàng lật đật đựơc tặng, quà mấy bạn ở Nga gửi về cho ngưòi thân..và quan trọng nhất là những dây sạc máy tính bảng, sạc điện thoại và máy ảnh đều để trong vali!... lại còn chiếc áo dài nhung đen thêu hoa vàng mới tinh và chiếc chảo inốc mua theo yêu cầu của con gái, giá 300 USD... cùng phấn son, váy áo linh tinh nữa chớ! Lúc ở sân bay Nga, thấy một quầy mà nhận vali của nhiều đưòng bay, mình đã ngạc nhiên,nhưng hãng AEROFLOT là hãng nổi tiêng nên chẳng thắc mắc gì! Ai dè về đến Nội Bài, chờ tơi 4 tiêng đồng hồ, hết sạch vali của 3 chuyến bay đến Nội Bài, chẳng thấy vali của mình đâu! Ra quầy lễ tân hỏi, gặp luôn chàng Phan Chí Thanh-Giám đốc VTC10 vừa cùng ngồi ăn cơm chiều qua ở cửa hàng của anh Tuyến , nơi chiêu đãi đoàn mình và đoàn của đài truyền hình. Chí Thanh vẫn cười tươi: - Em mua một con cá hồi to cùng mấy loại hải sản, đóng thùng có uớp đá, không xách tay mà gửi theo khoang hành lý, giờ họ hẹn 3ngày mới trả lại, thì còn gì là cá tôm nữa hả trời? Đứng vây quanh các cô lễ tân áo dài xanh xinh đẹp là khoảng hơn 10 ngưòi chưa tìm thấy hành lý đang cắm cúi làm tờ khai, cứ như lỗi ở phía mình vậy! Ôi, chiếc vali của mình lại chẳng ghi tên bên ngoài vì mình cũng chu du đây đó mà nó có bao giờ thất lạc đâu? May mà có mấy cậu bạn của em trai- chỉ đưa thẻ ra các cô áo dài màu trời xanh đã rất nể - hứa sẽ tìm bằng đựoc Vali cho chị PTTN! Thành ra mình cứ yên tâm vậy! Các bạn hãy chúc cho mình sớm tìm lại cái vali cũ kỹ nhưng rất thân thiết nhé. Nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn

Chụp ảnh lưu niệm với nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn ở Moskva

GẶP MẶT TÁC GIẢ ‘HƯƠNG THẦM’ Ở MOSKVA

Bài thơ "Hương Thầm" của nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn hơn 40 năm đã lặng lẽ thấm sâu vào ký ức của biết bao thế hệ người Việt nam, có lẽ ai trong chúng ta cũng có thể nhớ đôi dòng:

"Cửa sổ hai nhà cuối phố,

Không hiểu vì sao không khép bao giờ. 

Đôi bạn ngày xưa học cùng một lớp.

Cây bưởi sau nhà ngan ngát hương đưa ..."

Và trong buổi tối cuối tuần vừa qua, những người hâm mộ "Hương Thầm" đã có dịp được gặp tác giả Phan Thị Thanh Nhàn ngay tại thủ đô Moskva, trong chuyến bà trở lại thăm nước Nga. Trong không khí đầm ấm, thân tình ở nhà hàng "Nem", nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn xuất hiện  trong chiếc áo dài hoa trang nhã với nụ cười dễ mến, cởi mở luôn nở trên môi.

Có những bạn còn rất trẻ đến đây nhưng chỉ mới biết "Hương Thầm" qua sách giáo khoa, có những chuyên gia về văn học thuộc lòng những vần thơ bà viết... ai cũng muốn được lắng nghe lời tâm sự của tác giả đã viết nên những dòng thơ "thấm sâu vào lồng ngực" của bao lớp độc giả:

"Hoa bưởi thơm cho lòng bối rối

Anh không dám xin

Cô gái chẳng dám trao

Chỉ mùi hương đầm ấm thanh tao

Không giấu được cứ bay dịu nhẹ".

Với chất giọng Hà Nội nhẹ nhàng, nhà thơ kể lại hoàn cảnh ra đời của "Hương Thầm", một bài thơ bà viết về tình cảm của em trai mình (Liệt sĩ Phan Hữu Khải) với một người bạn gái cùng lớp chứ không phải viết về mối tình thầm lặng của bà như một số người đã phỏng đoán. Nữ thi sĩ cũng kể thêm về nhiều bài thơ khác của bà mà nhiều độc giả chưa có dịp được biết đến như bài thơ "Dặn con":

"Con sẽ gặp trên đường nhiều người ăn xin

Con sẽ thấy trên đường nhiều người khốn khó

Mẹ con mình không hề giàu có

Nhưng cũng là đủ ăn...

Hãy cố gắng góp chút gì sao cho không còn ai đói rét

Với người qua đường con ơi, dù ít

Con hãy chia sẻ lòng thảo thơm

Mai đây khi mẹ không còn

Con chỉ gặp những tấm lòng thơm thảo".

Nữ thi sĩ Phan Thị Thanh Nhàn kể rằng, bà đã viết bài thơ này trong tâm trạng ưu tư khi thấy còn nhiều người vất vả, thiếu thốn, đói khát, thiếu thốn trong xã hội. Những câu thơ bà viết nhẹ nhàng, tự nhiên nhưng luôn chất chứa những bài học đáng giá về tình người, tình cảm gia đình... Chắc hẳn cũng có nhiều bậc bố mẹ dạy dỗ các con bằng bài thơ "Làm Anh" của bà đã được phổ nhạc: 

"Làm anh khó đấy

Phải đâu chuyện đùa

Với em gái bé

Phải "người lớn" cơ..." 

Những người hâm mộ tiếp nối nhau đọc những bài thơ nổi tiếng của bà như "Trời và Đất", "Con đường", "Căn phòng vắng một người"... và lắng nghe bà kể những câu chuyện tản mạn thú vị về văn thơ, về cuộc đời. Lời bà kể sâu sắc, nhưng cũng rất hóm hỉnh cho thấy bà vẫn rất trẻ trung ở lứa tuổi 70 của mình. Bà luôn lạc quan và luôn tìm cho mình những niềm vui trong cuộc sống. Nghe bà kể về thói quen bơi lội, chơi tenis hay lên mạng Internet, lên Facebook thường xuyên, các bạn trẻ không khỏi ồ lên thán phục... Nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn cũng không quên kể lại những ấn tượng của bà trong lần sang Liên xô vào năm 1977 và những cảm xúc khi bà trở lại nước Nga lần này. Những câu chuyện thân mật cứ nối theo nhau làm cho thời gian dường như trôi đi nhanh hơn, để rồi buổi gặp mặt với nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn kết thúc trong chút luyến tiếc của người hâm mộ. 

Khi chia tay, bà cẩn thận chia nhỏ bó hoa được tặng thành những cành hoa dành cho mỗi người đến tham dự. Ra về, ai nấy đều cảm thấy tâm hồn mình thêm chút nhẹ nhàng, bay bổng khi được gặp nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn, một tâm hồn phụ nữ tinh tế, rất đằm thắm và luôn thấm đẫm tình yêu dành cho cuộc đời. Chắc hẳn nhiều bạn trẻ sau khi ra về sẽ tìm đọc thêm các tác phẩm của bà, vì ngoài sáng tác thơ, bà còn là nhà báo, nhà văn. Những tác phẩm của bà sẽ giúp chúng ta càng hiểu và thêm yêu văn, thơ Việt nam. Và một lần nữa, "Hương Thầm" lại lan toả, khiến bao người trở nên lãng mạn và xao xuyến giữa cơn gió se lạnh của đêm hè nước Nga.

Nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn (bên phải) và dịch giả Nguyễn Thị Kim Hiền (bên trái)

Anh Nguyễn Đình Hoàng xúc động đọc bài thơ "Hương Thầm"

 Trực tiếp "phỏng vấn" cảm xúc của nhà thơ Phan Thị Thanh nhàn

 Các bạn trẻ thuộc Chi bộ trường Đại học Đường sắt Moskva chúc sức khoẻ nhà thơ

 Nhà thơ chăm chú lắng nghe các bạn trẻ đọc thơ

Nguồn: BBT Baonga.com